త్రిపుర సుందరీ అష్టకం

త్రిపుర సుందరీ అష్టకం (Tripura Sundari Ashtakam)

కదంబవనచారిణీం మునికదంబకాదంబినీం
నితంబజితభూధరాం సురనితంబినీసేవితామ్ ।
నవాంబురుహలోచనామభినవాంబుదశ్యామలాం
త్రిలోచనకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమాశ్రయే ॥ 1 ॥

కదంబవనవాసినీం కనకవల్లకీధారిణీం
మహార్హమణిహారిణీం ముఖసముల్లసద్వారుణీమ్ ।
దయావిభవకారిణీం విశదరోచనాచారిణీం
త్రిలోచనకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమాశ్రయే ॥ 2 ॥

కదంబవనశాలయా కుచభరోల్లసన్మాలయా
కుచోపమితశైలయా గురుకృపాలసద్వేలయా ।
మదారుణకపోలయా మధురగీతవాచాలయా
కయాపి ఘననీలయా కవచితా వయం లీలయా ॥ 3 ॥

కదంబవనమధ్యగాం కనకమండలోపస్థితాం
షడంబురుహవాసినీం సతతసిద్ధసౌదామినీమ్ ।
విడంబితజపారుచిం వికచచంద్రచూడామణిం
త్రిలోచనకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమాశ్రయే ॥ 4 ॥

కుచాంచితవిపంచికాం కుటిలకుంతలాలంకృతాం
కుశేశయనివాసినీం కుటిలచిత్తవిద్వేషిణీమ్ ।
మదారుణవిలోచనాం మనసిజారిసమ్మోహినీం
మతంగమునికన్యకాం మధురభాషిణీమాశ్రయే ॥ 5 ॥

స్మరేత్ప్రథమపుష్పిణీం రుధిరబిందునీలాంబరాం
గృహీతమధుపాత్రికాం మదవిఘూర్ణనేత్రాంచలామ్ ।
ఘనస్తనభరోన్నతాం గలితచూలికాం శ్యామలాం
త్రిలోచనకుటుంబినీం త్రిపురసుందరీమాశ్రయే ॥ 6 ॥

సకుంకుమవిలేపనామలకచుంబికస్తూరికాం
సమందహసితేక్షణాం సశరచాపపాశాంకుశామ్ ।
అశేషజనమోహినీమరుణమాల్యభూషాంబరాం
జపాకుసుమభాసురాం జపవిధౌ స్మరామ్యంబికామ్ ॥ 7 ॥

పురందరపురంధ్రికాచికురబంధసైరంధ్రికాం
పితామహపతివ్రతాపటుపటీరచర్చారతామ్ ।
ముకుందరమణీమణీలసదలంక్రియాకారిణీం
భజామి భువనాంబికాం సురవధూటికాచేటికామ్ ॥ 8 ॥

ఇతి శ్రీమత్పరమహంసపరివ్రాజకాచార్యస్య శ్రీగోవిందభగవత్పూజ్యపాదశిష్యస్య శ్రీమచ్ఛంకరభగవతః కృతౌ త్రిపురసుందర్యష్టకమ్ ।

విశిష్టత మరియు తాత్పర్యం (Significance & Meaning)

జగద్గురువులైన ఆది శంకరాచార్యుల వారు సాక్షాత్తు త్రిలోకమాత అయిన “శ్రీ త్రిపుర సుందరీ దేవి”ని స్తుతిస్తూ రచించిన ఈ అష్టకం అత్యంత శక్తివంతమైనది.

“కదంబ వనాలలో విహరించేదీ, మునుల మనస్సులనే నెమళ్లకు సంతోషాన్నిచ్చే మేఘం వంటిదీ అయిన ఆ త్రిలోచనుడి (పరమశివుడి) ఇల్లాలికి నేను శరణు కోరుతున్నాను” అని ఈ అష్టకం వర్ణిస్తుంది. అమ్మవారు అభినవ అంబురుహ లోచనాలతో (కొత్తగా విరిసిన తామర రేకుల లాంటి కళ్లు), బంగారు వీణను ధరించి, మధురంగా పలుకుతూ అనంతమైన దయతో భక్తులను కాపాడుతుందని ఈ శ్లోకాల ద్వారా శంకరులు స్తుతించారు. దేవి ఉపాసకులకు ఈ అష్టకం మంత్ర సమానమైనది.