భవానీ అష్టకం
భవానీ అష్టకం (Bhavani Ashtakam)
న తాతో న మాతా న బంధుర్న దాతా
న పుత్రో న పుత్రీ న భృత్యో న భర్తా
న జాయా న విద్యా న వృత్తిర్మమైవ
గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥ 1 ॥
భవాబ్ధావపారే మహాదుఃఖభీరు
పపాత ప్రకామీ ప్రలోభీ ప్రమత్తః
కుసంసారపాశప్రబద్ధః సదాహం
గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥ 2 ॥
న జానామి దానం న చ ధ్యానయోగం
న జానామి తంత్రం న చ స్తోత్రమంత్రం
న జానామి పూజాం న చ న్యాసయోగం
గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥ 3 ॥
న జానామి పుణ్యం న జానామి తీర్థం
న జానామి ముక్తిం లయం వా కదాచిత్
న జానామి భక్తిం వ్రతం వాపి మాతః
గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥ 4 ॥
కుకర్మీ కుసంగీ కుబుద్ధిః కుదాసః
కులాచారహీనః కదాచారలీనః
కుదృష్టిః కువాక్యప్రబంధః సదాహం
గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥ 5 ॥
ప్రజేశం రమేశం మహేశం సురేశం
దినేశం నిశీథేశ్వరం వా కదాచిత్
న జానామి చాన్యత్ సదాహం శరణ్యే
గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥ 6 ॥
వివాదే విషాదే ప్రమాదే ప్రవాసే
జలే చానలే పర్వతే శత్రుమధ్యే
అరణ్యే శరణ్యే సదా మాం ప్రపాహి
గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥ 7 ॥
అనాథో దరిద్రో జరారోగయుక్తో
మహాక్షీణదీనః సదా జాడ్యవక్త్రః
విపత్తౌ ప్రవిష్టః ప్రనష్టః సదాహం
గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని ॥ 8 ॥
॥ ఇతి శ్రీమదాదిశంకరాచార్యవిరచితం భవాన్యష్టకం సంపూర్ణమ్ ॥
విశిష్టత మరియు తాత్పర్యం (Significance & Meaning)
జగద్గురు శ్రీ ఆది శంకరాచార్యులు వారు రచించిన స్తోత్రాల్లో అత్యంత ఆర్తితో పాడిన స్తోత్రాలలో ఈ “భవానీ అష్టకం” ఒకటి.
మొదటి శ్లోకంలోనే “నాకు తండ్రి లేడు, తల్లి లేదు, బంధువులు, దాతలు, పుత్రులు, పుత్రికలు, భార్యా, సేవకులూ లేదా విద్యలు, ఉద్యోగాలు… ఇవి ఏవీ శాశ్వతం కాదు తల్లీ! నా ఏకైక శరణ్యం నీవే (గతిస్త్వం గతిస్త్వం త్వమేకా భవాని)” అంటూ ఇది మొదలవుతుంది. ఆపదలు వచ్చినప్పుడు ఈ లోక సంబంధాలు ఏవీ కాపాడలేవనీ, కేవలం అమ్మ దయ మాత్రమే కాపాడుతుంది అని ప్రగాఢమైన నమ్మకంతో శంకరులు చెప్పిన విధానం అద్భుతం.
“నాకు పూజలు చేయడం, ధ్యానాలు, వ్రతాలు, మంత్రాలు, తీర్థ యాత్రలు ఏవీ తెలియవు. బుద్ధిహీనుడిని, దరిద్రుడినే అయినా కూడా, అరణ్యాలలో కానీ, అగ్నిలోకానీ, శత్రువుల మధ్యన కాని, ఏ ఆపదలో ఉన్నా రక్షించే బాధ్యత నీదేనమ్మా” అంటూ భక్తుడు లోకమాతను ప్రాధేయపడే విధానం ప్రతి ఒక్కరినీ కదిలిస్తుంది.