చంద్రశేఖరాష్టకం

చంద్రశేఖరాష్టకం (Chandrashekhara Ashtakam)

చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర పాహిమామ్ ।
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర రక్షమామ్ ॥ (2)

రత్నసాను శరాసనం రజతాద్రి శృంగ నికేతనం
శింజినీకృత పన్నగేశ్వర మచ్యుతానల సాయకమ్ ।
క్షిప్రదగ్ధ పురత్రయం త్రిదశాలయై-రభివందితం
చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః ॥ 1 ॥

పంచపాదప పుష్పగంధ పదాంబుజ ద్వయశోభితం
ఫాలలోచన జాతపావక దగ్ధ మన్మధ విగ్రహమ్ ।
భస్మదిగ్ధ కళేబరం భవనాశనం భవ మవ్యయం
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర రక్షమామ్ ॥ 2 ॥

మత్తవారణ ముఖ్యచర్మ కృతోత్తరీయ మనోహరం
పంకజాసన పద్మలోచన పూజితాంఘ్రి సరోరుహమ్ ।
దేవ సింధు తరంగ శ్రీకర సిక్త శుభ్ర జటాధరం
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర పాహిమామ్ ॥ 3 ॥

యక్ష రాజసఖం భగాక్ష హరం భుజంగ విభూషణం
శైలరాజ సుతా పరిష్కృత చారువామ కళేబరమ్ ।
క్షేమ నీలగళం పరశ్వధ ధారిణం మృగధారిణం
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర పాహిమామ్ ॥ 4 ॥

కుండలీకృత కుండలీశ్వర కుండలం వృషవాహనం
నారదాది మునీశ్వర స్తుతవైభవం భువనేశ్వరమ్ ।
అంధకాంతక మాశ్రితామర పాదపం శమనాంతకం
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర రక్షమామ్ ॥ 5 ॥

భేషజం భవరోగిణా మఖిలాపదా మపహారిణం
దక్షయజ్ఞ వినాశనం త్రిగుణాత్మకం త్రివిలోచనమ్ ।
భక్తి ముక్తి ఫలప్రదం సకలాఘ సంఘ నిబర్హణం
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర రక్షమామ్ ॥ 6 ॥

భక్తవత్సల-మర్చితం నిధిమక్షయం హరిదంబరం
సర్వభూత పతిం పరాత్పర-మప్రమేయ మనుత్తమమ్ ।
సోమవారిన భూహుతాశన సోమ పాద్యఖిలాకృతిం
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర పాహిమామ్ ॥ 7 ॥

విశ్వసృష్టి విధాయకం పునరేవపాలన తత్పరం
సంహరం తమపి ప్రపంచ మశేషలోక నివాసినమ్ ।
క్రీడయంత మహర్నిశం గణనాథ యూథ సమన్వితం
చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర చంద్రశేఖర రక్షమామ్ ॥ 8 ॥

మృత్యుభీత మృకండుసూనుకృతస్తవం శివసన్నిధౌ
యత్ర కుత్ర చ యః పఠేన్న హి తస్య మృత్యుభయం భవేత్ ।
పూర్ణమాయురరోగతామఖిలార్థసంపదమాదరం
చంద్రశేఖర ఏవ తస్య దదాతి ముక్తిమయత్నతః ॥ 9 ॥

విశిష్టత మరియు తాత్పర్యం (Significance & Meaning)

శివుని కరుణామయ రూపాన్ని కీర్తించే అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన స్తోత్రాలలో చంద్రశేఖరాష్టకం ఒకటి. మృత్యుదేవత యముని బారినుండి తనను రక్షించమని కోరుతూ, మృకండు మహర్షి కుమారుడైన మార్కండేయుడు దీన్ని రచించాడు.

ప్రధాన భావం: ప్రతి శ్లోకం చివర్లో మార్కండేయుడు అత్యంత ఆర్తితో “చంద్రశేఖరా… చంద్రశేఖరా… నన్ను రక్షించు కాపాడు…” అంటూ శివుడ్ని వేడుకుంటాడు. అంతేకాక మొదటి శ్లోకంలో ఈ సృష్టికే మూలకారణమైన, త్రిపురాసురులను అగ్నికీలలకు ఆహుతి చేసిన ఆ పరమేశ్వరుణ్ణి నమ్ముకున్న నన్ను ఆ యముడు ఏం చేయగలడు? (“చంద్రశేఖరమాశ్రయే మమ కిం కరిష్యతి వై యమః”) అని తన అపారమైన విశ్వాసాన్ని ప్రకటిస్తాడు.

స్తోత్రంలోని వర్ణన:

• శివుడు రత్నమయమైన మేరు పర్వతాన్ని విల్లుగా, సర్పరాజు వాసుకిని నారిగా, శ్రీమహావిష్ణువునే బాణంగా చేసుకున్నట్లు వర్ణించబడింది.
• ఆయన బ్రహ్మ, విష్ణువులచే పూజింపబడే వాడు, దేవగంగా (గంగానది) జలాలతో పవిత్రమైన జటాజూటం కలవాడు. ఏనుగు చర్మాన్ని ఉత్తరీయంగా ధరించి ప్రకాశించే కరుణామయుడు.

పఠనా ఫలం (Phalashruti): మృత్యుభయంతో ఉన్న మార్కండేయుడు శివసన్నిధిలో చేసిన ఈ దివ్యమైన స్తోత్రాన్ని ఎక్కడైతే భక్తితో పఠిస్తారో ఆ ప్రదేశంలో మృత్యు భయం దరిచేరదు. ఈ అష్టకాన్ని నిత్యం చదివే వారికి అకాలమరణం తప్పి, సంపూర్ణ ఆయుస్సు, ఆరోగ్యం, సమస్త సంపదలు కలుగుతాయి. అంత్యకాలంలో ఆ చంద్రశేఖరుడే స్వయంగా మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.