కాశీ విశ్వనాథాష్టకం

కాశీ విశ్వనాథాష్టకం (Kashi Vishwanathashtakam)

గంగా తరంగ రమణీయ జటా కలాపం
గౌరీ నిరంతర విభూషిత వామ భాగం
నారాయణ ప్రియమనంగ మదాపహారం
వారాణశీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ॥ 1 ॥

వాచామగోచరమనేక గుణ స్వరూపం
వాగీశ విష్ణు సుర సేవిత పాద పద్మం
వామేణ విగ్రహ వరేన కలత్రవంతం
వారాణశీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ॥ 2 ॥

భూతాదిపం భుజగ భూషణ భూషితాంగం
వ్యాఘ్రాంజినాం బరధరం, జటిలం, త్రినేత్రం
పాశాంకుశాభయ వరప్రద శూలపాణిం
వారాణశీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ॥ 3 ॥

సీతాంశు శోభిత కిరీట విరాజమానం
బాలేక్షణాతల విశోషిత పంచబాణం
నాగాధిపా రచిత బాసుర కర్ణ పూరం
వారాణశీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ॥ 4 ॥

పంచాననం దురిత మత్త మతంగజానాం
నాగాంతకం ధనుజ పుంగవ పన్నాగానాం
దావానలం మరణ శోక జరాటవీనాం
వారాణశీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ॥ 5 ॥

తేజోమయం సగుణ నిర్గుణమద్వితీయం
ఆనంద కందమపరాజిత మప్రమేయం
నాగాత్మకం సకల నిష్కళమాత్మ రూపం
వారాణశీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ॥ 6 ॥

ఆశాం విహాయ పరిహృత్య పరశ్య నిందాం
పాపే రథిం చ సునివార్య మనస్సమాధౌ
ఆధాయ హృత్-కమల మధ్య గతం పరేశం
వారాణశీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ॥ 7 ॥

రాగాధి దోష రహితం స్వజనానురాగం
వైరాగ్య శాంతి నిలయం గిరిజా సహాయం
మాధుర్య ధైర్య సుభగం గరళాభిరామం
వారాణశీ పురపతిం భజ విశ్వనాథమ్ ॥ 8 ॥

ఫలశృతి (Phalashruti)

వారాణశీ పుర పతే స్థవనం శివస్య
వ్యాఖ్యాతం అష్టకమిదం పఠతే మనుష్య
విద్యాం శ్రియం విపుల సౌఖ్యమనంత కీర్తిం
సంప్రాప్య దేవ నిలయే లభతే చ మోక్షమ్ ॥

విశ్వనాథాష్టకమిదం పుణ్యం యః పఠేః శివ సన్నిధౌ
శివలోకమవాప్నోతి శివేనసహ మోదతే ॥

విశిష్టత మరియు తాత్పర్యం (Significance & Meaning)

శివ మహాక్షేత్రమైన కాశీ (వారాణసీ) పురానికి పాలకుడైన ఆ విశ్వనాథుని వైభవాన్ని, కరుణను అత్యద్భుతంగా వర్ణించే స్తోత్రమే కాశీ విశ్వనాథాష్టకం. ప్రతి శ్లోకం చివర్లో “సకల లోకాలకు నాథుడైన ఆ వారాణసీ పురపతిని (విశ్వనాథుని) నేను భజిస్తున్నాను” అనే అర్ధం వచ్చేలా ఈ అష్టకం సాగుతుంది.

ప్రధాన వర్ణనలు:

• శివుడు గంగా తరంగాలతో అందంగా ఉన్న జటాజూటాన్ని కలవాడు. తన శరీరంలో ఎడమ వైపున గౌరీదేవిని ఎల్లప్పుడూ ధరించినవాడు. నారాయణుడికి (మరియు బ్రహ్మకు) ప్రీతిపాత్రుడైనవాడు, మన్మధుని గర్వాన్ని అణచివేసినవాడు.
• మాటలకు సైతం అందని అపారమైన గుణాలు కలవాడు, పాములు ఆభరణాలుగా ధరించినవాడు, పులిచర్మం ధరించిన త్రినేత్రుడు. తన భక్తులకు పాశం, అంకుశం, అభయం, వరాలను ప్రసాదించేవాడు.
• నెత్తి మీద చంద్రుని (సీతాంశు) కిరీటంగా ధరించినవాడు. జనులు చేసే పాపాలను దహించివేసే దావానలం వంటి వాడు, అనారోగ్యం మరియు మరణ భయాన్ని పోగొట్టేవాడు ఆ విశ్వనాథుడు.
• లౌకిక ఆశలను, ఇతరులను నిందించే అలవాటును విడిచిపెట్టి, మనస్సును సమాధి స్థితిలో నిలిపి ఆ పరమేశ్వరుణ్ణి భజించాలి అని ఈ స్తోత్రం బోధిస్తుంది.

పఠనా ఫలం (Phalashruti): ఈ పవిత్రమైన కాశీ విశ్వనాథాష్టకాన్ని భక్తితో పఠించేవారు సమస్త విద్యలను, సిరిసంపదలను, గొప్ప సౌఖ్యాలను, అనంతమైన కీర్తిని పొందుతారు. అంతేకాకుండా, శివ సన్నిధిలో ఈ అష్టకాన్ని చదివితే అంత్యకాలంలో శివలోకాన్ని చేరుకుని, సాక్షాత్తు ఆ శివునితో పాటే శాశ్వత ఆనందాన్ని (మోక్షాన్ని) పొందుతారని ఫలశృతి వివరిస్తోంది.