ధాటీ పంచకం

ధాటీ పంచకం (Dhatee Panchakam)

పాదుకే యతిరాజस्य కథయంతి యదాఖ్యయా ।
తస్య దాశరథేః పాదౌ శిరసా ధారయామ్యహమ్ ॥

పాషండద్రుమషండదావదహనశ్చార్వాకశైలాశనిః
బౌద్ధధ్వాంతనిరాసవాసరపతిర్జైనేభకంఠీరవః ।
మాయావాది భుజంగభంగగరుడస్త్రైవిద్య చూడామణిః
శ్రీరంగేశజయధ్వజో విజయతే రామానుజోఽయం మునిః ॥ 1 ॥

పాషండ షండగిరిఖండనవజ్రదండాః
ప్రచ్ఛన్నబౌద్ధమకరాలయమంథదండాః ।
వేదాంతసారసుఖదర్శనదీపదండాః
రామానుజస్య విలసంతిమునేస్త్రిదండాః ॥ 2 ॥

చారిత్రోద్ధారదండం చతురనయపథాలంక్రియాకేతుదండం
సద్విద్యాదీపదండం సకలకలికథాసంహృతేః కాలదండమ్ ।
త్రయ్యంతాలంబదండం త్రిభువనవిజయచ్ఛత్రసౌవర్ణదండం
ధత్తేరామానుజార్యః ప్రతికథకశిరో వజ్రదండం త్రిదండమ్ ॥ 3 ॥

త్రయ్యా మాంగళ్యసూత్రం త్రిథాయుగపయుగ రోహణాలంబసూత్రం
సద్విద్యాదీపసూత్రం సగుణనయవిదాం సంబదాంహారసూత్రమ్ ।
ప్రజ్ఞాసూత్రం బుధానాం ప్రశమధనమనః పద్మినీనాలసూత్రం
రక్షాసూత్రం మునీనాం జయతి యతిపతేర్వక్షసి బ్రహ్మసూత్రమ్ ॥ 4 ॥

పాషండసాగరమహాబడబాముఖాగ్నిః
శ్రీరంగరాజచరణాంబుజమూలదాసః ।
శ్రీవిష్ణులోకమణి మండపమార్గదాయీ
రామానుజో విజయతే యతిరాజరాజః ॥ 5 ॥

విశిష్టత మరియు తాత్పర్యం (Significance & Meaning)

శ్రీ వైష్ణవ సాంప్రదాయంలో విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతాన్ని లోకానికి చాటిన “యతిరాజులు” అయిన శ్రీ రామానుజాచార్యుల వారి ఔన్నత్యాన్ని చాటుతూ వ్రాయబడిన ఐదు శ్లోకాల మాలిక ఈ ధాటీ పంచకం.

అన్య మతాల వాదనలను ఏనుగును సింహం ఓడించినట్లుగా ఖండించిన భగవద్రామానుజుల వారి ప్రతిభను ఇందులో అద్భుతంగా కీర్తించారు.

1. మొదటి శ్లోకం ఆయన చార్వాక, బౌద్ధ మరియు జైన మత సిద్ధాంతాలను ఎలా చీల్చిచెండాడారో సింహం మరియు గరుడుని ఉపమానంతో వివరిస్తుంది.
2. రెండవ & మూడవ శ్లోకాలు ఆయన చేత ధరించబడిన ‘త్రిదండం’ (సన్యాసి ధరించే దండం) విశిష్టతను పొగడుతాయి. ఆ దండం వేదాంత సారాన్ని చూపే దీపమని, కలియుగ దోషాలను హరించే కాలదండమని వివరించబడింది.
3. నాలుగవ శ్లోకం ఆయన వక్షస్థలంపై ఉన్న బ్రహ్మసూత్రం (యజ్ఞోపవీతం) పండితులకు ప్రజ్ఞాసూత్రంగానూ, మునులకు రక్షాసూత్రంగాను ఎలా భాసిస్తుందో చెబుతుంది.
4. ఐదవ శ్లోకం ఆ యతిరాజరాజైన రామానుజులు శ్రీరంగనాథునికి పరమ దాసుడని, విష్ణులోకానికి నావికుడై మార్గాన్ని చూపుతాడని వర్ణిస్తుంది.