శివాష్టకం
శివాష్టకం (Shivashtakam)
ప్రభుం ప్రాణనాథం విభుం విశ్వనాథం జగన్నాథ నాథం సదానంద భాజామ్ ।
భవద్భవ్య భూతేశ్వరం భూతనాథం, శివం శంకరం శంభు మీశానమీడే ॥ 1 ॥
గళే రుండమాలం తనౌ సర్పజాలం మహాకాల కాలం గణేశాది పాలమ్ ।
జటాజూట గంగోత్తరంగైర్విశాలం, శివం శంకరం శంభు మీశానమీడే ॥ 2 ॥
ముదామాకరం మండనం మండయంతం మహా మండలం భస్మ భూషాధరం తమ్ ।
అనాదిం హ్యపారం మహా మోహమారం, శివం శంకరం శంభు మీశానమీడే ॥ 3 ॥
వటాధో నివాసం మహాట్టాట్టహాసం మహాపాప నాశం సదా సుప్రకాశమ్ ।
గిరీశం గణేశం సురేశం మహేశం, శివం శంకరం శంభు మీశానమీడే ॥ 4 ॥
గిరీంద్రాత్మజా సంగృహీతార్ధదేహం గిరౌ సంస్థితం సర్వదాపన్న గేహమ్ ।
పరబ్రహ్మ బ్రహ్మాదిభిర్-వంద్యమానం, శివం శంకరం శంభు మీశానమీడే ॥ 5 ॥
కపాలం త్రిశూలం కరాభ్యాం దధానం పదాంభోజ నమ్రాయ కామం దదానమ్ ।
బలీవర్ధయానం సురాణాం ప్రధానం, శివం శంకరం శంభు మీశానమీడే ॥ 6 ॥
శరచ్చంద్ర గాత్రం గణానందపాత్రం త్రినేత్రం పవిత్రం ధనేశస్య మిత్రమ్ ।
అపర్ణా కళత్రం సదా సచ్చరిత్రం, శివం శంకరం శంభు మీశానమీడే ॥ 7 ॥
హరం సర్పహారం చితా భూవిహారం భవం వేదసారం సదా నిర్వికారం।
శ్మశానే వసంతం మనోజం దహంతం, శివం శంకరం శంభు మీశానమీడే ॥ 8 ॥
ఫలశృతి (Phalashruti)
స్వయం యః ప్రభాతే నరశ్శూల పాణే పఠేత్ స్తోత్రరత్నం త్విహప్రాప్యరత్నమ్ ।
సుపుత్రం సుధాన్యం సుమిత్రం కళత్రం విచిత్రైస్సమారాధ్య మోక్షం ప్రయాతి ॥
విశిష్టత మరియు తాత్పర్యం (Significance & Meaning)
శివుని వర్ణించే స్తోత్రాలలో అత్యంత ప్రఖ్యాతి గాంచిన వాటిలో శివాష్టకం ఒకటి. ఈ స్తోత్రం ముఖ్యంగా “శివం, శంకరం, శంభు, ఈశానం” అనే పేర్లతో పరమశివుని కీర్తిస్తూ, ఆ మహాదేవుడికి భక్తి పూర్వకంగా నమస్కరిస్తుంది.
ప్రధాన భావం మరియు వర్ణన:
- సకల చరాచర జగత్తుకు నాథుడైనవాడు, ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఉండేవాడు, మెడలో రుండమాలలను, శరీరంపై సర్పాలను ధరించినవాడు.
- కాలానికే కాలమైనవాడు, గంగానది ప్రవహించే విశాలమైన జటాజూటాన్ని కలిగినవాడు.
- శరీరం నిండా భస్మాన్ని ధరించి, మర్రిచెట్టు కింద (వటాధో నివాసం) ఆసీనుడై ఉండేవాడు, అహంకారాన్ని పటాపంచలు చేసే భయంకరమైన నవ్వు (మహాట్టహాసం) నవ్వేవాడు.
- పార్వతీదేవికి తన శరీరంలో సగభాగాన్ని ఇచ్చినవాడు, కైలాసగిరి నివాసి, బ్రహ్మాది దేవతలచే పూజింపబడే పరమాత్మ.
- చేతుల్లో కపాలం, త్రిశూలం దాల్చినవాడు, తన పాదాలు ఆశ్రయించిన వారికి కోరిన కోర్కెలు తీర్చేవాడు, శరత్కాలపు చంద్రుడిలా స్వచ్ఛమైన దేహం కలిగినవాడు.
- కామదేవుడిని దహించినవాడు, స్మశానంలో విహరించేవాడు అయిన ఆ పరమేశ్వరుణ్ణి, శంకరుణ్ణి ఆశ్రయిస్తున్నాను.
పఠనా ఫలం (Phalashruti): లోకరక్షకుడైన ఆ శూలపాణిని కీర్తించే ఈ స్తోత్రరత్నాన్ని, ఉదయాన్నే (ప్రభాత సమయంలో) నిద్రలేచి భక్తితో ఎవరైతే పఠిస్తారో, వారు మంచి సంతానం, ధనధాన్యాలు, మంచి మిత్రులు మరియు సద్గుణవతి అయిన భార్యను పొందుతారు. జీవితంలో సకల భోగాలను అనుభవించి, అంత్యకాలంలో ఆ పరమశివుడి సాయుజ్యాన్ని (మోక్షాన్ని) పొందుతారు.