నంద కుమారాష్టకం
నంద కుమారాష్టకం (Nanda Kumara Ashtakam)
సుందరగోపాలం ఉరవనమాలం నయనవిశాలం దుఃఖహరం
బృందావనచంద్రమానందకందం పరమానందం ధరణిధరమ్ ।
వల్లభఘనశ్యామం పూర్ణకామం అత్యభిరామం ప్రీతికరం
భజ నందకుమారం సర్వసుఖసారం తత్త్వవిచారం బ్రహ్మపరమ్ ॥ 1 ॥
సుందరవారిజవదనం నిర్జితమదనం ఆనందసదనం ముకుటధరం
గుంజాకృతిహారం విపినవిహారం పరమోదారం చీరహరమ్ ।
వల్లభపటపీతం కృత ఉపవీతం కరనవనీతం విబుధవరం
భజ నందకుమారం సర్వసుఖసారం తత్త్వవిచారం బ్రహ్మపరమ్ ॥ 2 ॥
శోభితసుఖమూలం యమునాకూలం నిపట అతూలం సుఖదతరం
ముఖమండితరేణుం చారితధేనుం వాదితవేణుం మధురసురమ్ ।
వల్లభమతివిమలం శుభపదకమలం నఖరుచి అమలం తిమిరహరం
భజ నందకుమారం సర్వసుఖసారం తత్త్వవిచారం బ్రహ్మపరమ్ ॥ 3 ॥
శిరముకుటసుదేశం కుంచితకేశం నటవరవేషం కామవరం
మాయాకృతమనుజం హలధర అనుజం ప్రతిహతదనుజం భారహరమ్ ।
వల్లభవ్రజపాలం సుభగసుచాలం హితమనుకాలం భావవరం
భజ నందకుమారం సర్వసుఖసారం తత్త్వవిచారం బ్రహ్మపరమ్ ॥ 4 ॥
ఇందీవరభాసం ప్రకటసరాసం కుసుమవికాసం వంశధరం
హృత్మన్మథమానం రూపనిధానం కృతకలగానం చిత్తహరమ్ ।
వల్లభమృదుహాసం కుంజనివాసం వివిధవిలాసం కేళికరం
భజ నందకుమారం సర్వసుఖసారం తత్త్వవిచారం బ్రహ్మపరమ్ ॥ 5 ॥
అతిపరమప్రవీణం పాలితదీనం భక్తాధీనం కర్మకరం
మోహనమతిధీరం ఫణిబలవీరం హతపరవీరం తరళతరమ్ ।
వల్లభవ్రజరమణం వారిజవదనం హలధరశమనం శైలధరం
భజ నందకుమారం సర్వసుఖసారం తత్త్వవిచారం బ్రహ్మపరమ్ ॥ 6 ॥
జలధరద్యుతిఅంగం లలితత్రిభంగం బహుకృతిరంగం రసికవరం
గోకులపరివారం మదనాకారం కుంజవిహారం గూఢతరమ్ ।
వల్లభవ్రజచంద్రం సుభగసుఛందం కృత ఆనందం భ్రాంతిహరం
భజ నందకుమారం సర్వసుఖసారం తత్త్వవిచారం బ్రహ్మపరమ్ ॥ 7 ॥
వందితయుగచరణం పావనకరణం జగదుద్ధరణం విమలధరం
కాళియశిరగమనం కృతఫణినమనం ఘాతితయమనం మృదులతరమ్ ।
వల్లభదుఃఖహరణం నిర్మలచరణం అశరణశరణం ముక్తికరం
భజ నందకుమారం సర్వసుఖసారం తత్త్వవిచారం బ్రహ్మపరమ్ ॥ 8 ॥
ఇతి శ్రీమద్వల్లభాచార్యవిరచితం శ్రీనందకుమారాష్టకమ్ ॥
విశిష్టత మరియు తాత్పర్యం (Significance & Meaning)
శ్రీకృష్ణుని గొప్ప భక్తులైన శ్రీ వల్లభాచార్యుల వారు వ్రాసిన లయబద్ధమైన మరియు మాధుర్యంతో కూడిన ఎనిమిది శ్లోకాల మాలిక “శ్రీ నంద కుమారాష్టకం”.
లయబద్ధంగా సాగే దీని ప్రాస (ఉదా: సుందర గోపాలం - ఉర వన మాలం - నయన విశాలం - దుఃఖహరం) పాడుకునేటప్పుడు చెప్పలేనంత ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. “సమస్త సుఖాలకు సారం, వేదాంత తత్త్వ విచారానికి అందేవాడు, పరంబ్రహ్మ స్వరూపుడైన ఆ నందకుమారుడ్ని నిరంతరం భజించండి” అని ప్రతి శ్లోకం చివర్లో (భజ నందకుమారం సర్వసుఖసారం) చెప్పబడింది. బృందావనంలో ఆవులను కాయడం దగ్గరి నుండి, కాళీయ మర్దనం, మన్మధుని సైతం ఓడించే కృష్ణుని అందం… ఇలాంటి అనేక ఘట్టాలను ఎంతో మధురంగా ఇందులో వర్ణించారు.