మధురాష్టకం
మధురాష్టకం (Madhurashtakam)
అధరం మధురం వదనం మధురం
నయనం మధురం హసితం మధురమ్ ।
హృదయం మధురం గమనం మధురం
మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 1 ॥
వచనం మధురం చరితం మధురం
వసనం మధురం వలితం మధురమ్ ।
చలితం మధురం భ్రమితం మధురం
మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 2 ॥
వేణు-ర్మధురో రేణు-ర్మధురః
పాణి-ర్మధురః పాదౌ మధురౌ ।
నృత్యం మధురం సఖ్యం మధురం
మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 3 ॥
గీతం మధురం పీతం మధురం
భుక్తం మధురం సుప్తం మధురమ్ ।
రూపం మధురం తిలకం మధురం
మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 4 ॥
కరణం మధురం తరణం మధురం
హరణం మధురం స్మరణం మధురమ్ ।
వమితం మధురం శమితం మధురం
మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 5 ॥
గుంజా మధురా మాలా మధురా
యమునా మధురా వీచీ మధురా ।
సలిలం మధురం కమలం మధురం
మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 6 ॥
గోపీ మధురా లీలా మధురా
యుక్తం మధురం ముక్తం మధురమ్ ।
దృష్టం మధురం శిష్టం మధురం
మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 7 ॥
గోపా మధురా గావో మధురా
యష్టి ర్మధురా సృష్టి ర్మధురా ।
దలితం మధురం ఫలితం మధురం
మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్ ॥ 8 ॥
॥ ఇతి శ్రీమద్వల్లభాచార్యవిరచితం మధురాష్టకం సంపూర్ణమ్ ॥
విశిష్టత మరియు తాత్పర్యం (Significance & Meaning)
శ్రీ వల్లభాచార్యులు రచించిన ఈ అధ్బుతమైన స్తోత్రంలో మధురాధిపతి అయిన ఆ శ్రీకృష్ణుని ప్రతీ అంగం, ప్రతీ కదలిక ఎంతో మధురంగా ఉంటుందని వర్ణించబడింది.
ప్రధాన భావం: అతని పెదవులు, ముఖం, కళ్ళు, నవ్వు, హృదయం, నడక అంతా మధురమే. నృత్యం, త్రాగటం, పడుకోవటం, యమునా నది, గోపికలు, ఆవుల మంద, వేణుగానం - కృష్ణుడికి సంబంధించిన ప్రతి ఒక్కటి అనంతమైన మాధుర్యంతో కూడుకున్నది (“మధురాధిపతేరఖిలం మధురమ్”).