మహా మృత్యుంజయ మంత్రం

మంత్రం (సంస్కృతం)

ॐ त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् | उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय माऽमृतात् ||

మంత్రం (తెలుగు)

ఓం త్రయంబకం యజామహే సుగంధిం పుష్టి వర్ధనం | ఉర్వారుకమివ బంధనాన్ మృత్యోర్ ముక్షీయ మామృతాత్ ||

అంతరార్థము & విశిష్టత (Unique Interpretation)

ఈ మంత్రంలో ‘ఉర్వారుకమివ’ (దోసపండు వలె) అనే ఉదాహరణ చాలా గొప్పది. దోసపండు పక్వానికి రాగానే తనంతట తానుగా తీగ నుండి విడిపోతుంది. అలాగే మన జీవితం కూడా జ్ఞానంతో పక్వానికి రావాలని, మరణం సంభవించినప్పుడు ఎటువంటి బాధా, బంధనం లేకుండా ప్రశాంతంగా పరమాత్మలో కలవాలని శివుడిని వేడుకుంటున్నాం. ముక్కంటి దేవుడు మనలోని అజ్ఞానాన్ని దహించి, అమరత్వాన్ని ప్రసాదిస్తాడని దీని భావం. ఇది కేవలం భౌతిక మరణం గురించే కాదు, మనలోని చెడు గుణాల మరణం గురించి కూడా చెబుతుంది.

ప్రతి పదార్థం (Word-by-Word Meaning)

ఓం (Om): పరమాత్మ ప్రణవ నాదం (Divine sound) త్రయంబకం (Tryambakam): మూడు కన్నులు కలిగిన పరమశివుడిని (The three-eyed one) యజామహే (Yajamahe): మేము పూజిస్తున్నాము (We worship) సుగంధిం (Sugandhim): దివ్యమైన పరిమళం కలవానిని/సద్గుణశీలుని (The fragrant one) పుష్టి వర్ధనం (Pushti-vardhanam): పోషణను, అభివృద్ధిని కలిగించేవానిని (One who nourishes/increases prosperity) ఉర్వారుకమివ (Urvarukam-iva): దోసపండు వలె (Like a cucumber/melon) బంధనాన్ (Bandhanan): బంధనాల నుండి (From bondage/stem) మృత్యోః (Mrityoh): మరణము నుండి (From death) ముక్షీయ (Mukshiya): విముక్తి కలిగించు (May you liberate us) మా అమృతాత్ (Ma amritat): అమరత్వం నుండి వేరు చేయవద్దు (Not from immortality)

తాత్పర్యం

అందరికీ శక్తిని ఇచ్చే, పోషణను కలిగించే, సుగంధ భరితుడైన ఆ ముక్కంటి దేవుడిని మేము పూజిస్తున్నాము. దోసపండు పక్వానికి వచ్చి దానంతట అదే ఎలాగైతే తొడిమ నుండి విడిపోతుందో, అలాగే మేము కూడా మరణం నుండి, సంసార బంధనాల నుండి విముక్తి పొంది, అమరత్వాన్ని పొందేలా అనుగ్రహించుము.